یادگیری پنهان ریشه اصلی تحقق نیافتن علوم دینی
به گزارش گروه دریافت خبر باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران" ایسکانیوز" در این نشست که با حضور فاضلی مدیر کل راهبردی مرکز هماندیشی نهاد ، دکتر محبوبه عارفی و دکتر جمیله علمالهدی و دو نفر از اساتید دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، موضوع برنامهریزی پنهان درسی در نظام جامع تربیتی دانشگاهها مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
در ابتدای این نشست فاضلی با اشاره به سخن رهبر معظم انقلاب در دیدار گروهی از اساتید، مبنی بر استفاده از نظرات تخصصی اساتید دانشگاه ها گفت: جمع آوری دیدگاه های اساتید و نخبگان دانشگاهی درباره مباحث مدیریتی کشور و لزوم استفاده از آنها برای حل مشکلات کلان جامعه امری ضروری است.
وی افزود: این مرکز در راستای استفاده از نظرات تخصصی اساتید دانشگاه ها در حوزه های مختلف مدیریتی کشور تشکیل شده است و با برگزاری جلسات تخصصی با اساتید دانشگاه ها، اقدام به جمع آوری نظرات میکند تا پس از ویرایش و جمع بندی دیدگاه ها برای حل مشکلات جامعه را در اختیار مراکز تصمیم گیرنده قرار گیرد.
در این نشست دکتر محبوبه عارفی عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به موضوع" برنامه درسی پنهان" گفت : این واژه مفاهیم مختلفی دارد. برنامه درسی پنهان شامل تجربیات شخصی فراگیر شده است و اثرات تجربیات یادگیری پنهان را خیلی پایدارتر از یادگیری متداول و رسمی بیان میکند از سویی در یادگیری پنهان علاوه بر بعد دانش، بعدهای ارزشی نیز اهمیت فوقالعادهای دارد.
وی با اشاره به اینکه اگر بخواهیم در این بعد فعالیت کنیم باید سیاست خود را در رابطه با بعد آموزش و دانش یادگیری درسی پنهان مشخص کنیم، افزود: برنامه درسی پنهان یک مسئله چند بعدی است که در بخشی از نظامهای آموزشی، هدفمند و در برخی از آنها، غیر هدفمند است.
وی در ادامه با بیان اینکه برنامه ریزی پنهان در محیط یادگیری صورت میگیرد گفت: عوامل مختلفی اعم از مکان و فضای فیزیکی، رنگ، زمان و... خاصی دارند، از سویی در برنامهریزی پنهان که الان شاهد آن هستیم بخشی از این عوامل با قصد و نیت برنامه ریزی شده و بخشی از آن هم غیر برنامهریزی شده و غیر هدفمند به کار میروند.
وی گفت: فضای فیزیکی، قوانین، تعاملات اساتید با دانشجویان، کارمندان و نظام تربیتی بر دانشجو و یادگیری او تأثیر فراوانی دارد، بنابراین نخست باید این تجربه تحلیل شود.
دکتر عارفی با اشاره به این دیدگاه که در نظام آموزشی دانشگاهها علی رغم برنامهریزیهای انجام شده برنامههای دینی تحقق پیدا نکرده است گفت: اگر در حوزه علوم دینی و تربیتی علی رغم برنامههای مدون و اساسی به موفقیتهای چشمگیری نرسیدهایم باید ریشههای آن را در برنامه درسی پنهان جستوجو کرد.
در ادامه این نشست دکتر جمیله علمالهدی استاد دانشگاه شهید بهشتی نیز گفت: در تربیت دینی، برنامهریزی "یادگیری پنهان" نقش بسیار مهمی ایفا میکند و به نظر میرسد برنامه یادگیری پنهان در حوزه علوم و هویت دینی غیر برنامهریزی شده است.
علمالهدی با اشاره به اینکه اصولا برنامه درسی پنهان لفظی منفی است، گفت: به طور معمول ما در برنامه درسی پنهان قصد و نیتی نکردهایم و آن را به حساب دشمنان نظام آموزش میگذارند ، بنابراین میتوان این بحث را در حوزه آسیبشناسی مورد تجزیه و تحلیل قرار داد.
وی افزود: در حوزه معارف دینی، تبلیغ و ترویج دینی و احادیث نباید از این روش استفاده کرد چرا که در آن صورت احتمالا با نتیجه منفی مواجه خواهیم شد.
دکتر علم الهدی گفت: اگر در برنامه درسی رسمی در نظام آموزش بتوانیم دانشجوی با اخلاق، مبتکر و عاقل پرورش دهیم به دانشجوی متدین و دینی هم خواهیم رسید چرا که خروجی نظام آموزش جامعه اسلامی اهل برهان و منطق، عقلایی و اندیشه است و قطعا این فرد مذهبی هم خواهد بود.