بررسی عوامل موثر بر قیمت نفت نفت باید چند دلار باشد؟

با توجه به شرایط اقتصادی جهان، پاسخ به این پرسش که هم اکنون قیمت نفت بايد چه عددی باشد و آیا این روند حالت صعودی به خود گرفته و یا با شیب نزولی بیشتری به حرکت ادامه می‌دهد، کلید حل بسیاری از مسائل اقتصادی آتی است. در این نوشتار سعی در تحلیل علل و عوامل موثر بر قیمت نفت داشته، تا بتوانیم آینده را بهتر تحلیل كنيم.
هم‌اکنون جهان در یک حالت رکود قرار دارد و این شرایط به کاهش شدید قیمت‌ها‌ انجامیده است. از این رهگذر نفت نیز بی‌بهره نبوده و با کاهش قیمت نزدیک به 65درصد از روزهای اوج مواجه شده است. بیلت 75درصد کاهش را تجربه كرده و هم اکنون به 65درصد کاهش رسیده است. سنگ آهن 65درصد، مس 58درصد، نیکل 67درصد و... کاهش قیمت داشته‌اند. روند رشد اقتصاد جهانی برای سال 2008 برابر 3/1درصد و برای 2009، 5/1درصد کاهش داشته است. آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد جهانی و بزرگ‌ترین مصرف کننده نفت دارای کاهش رشد اقتصادی برابر 7/0درصد خواهد بود.
در خصوص قیمت نفت فاکتورهای بسیاری موثر است از جمله روند رشد اقتصاد جهانی، ارزش دلار، شرایط سیاسی جهان، نرخ بهره و تورم و حجم سرمایه گذاری‌ها، روند عرضه و تقاضا، هزینه حمل‌و‌نقل و پرمیوم‌ها، شرایط روانی و بیم و امید جامعه و فعالان اقتصادی، قیمت مواد اولیه، ارزش سهام و قدرت خرید و حجم نقدینگی و مصرف جوامع و....
موارد ذکر شده را در 5 فاز مجزا می‌توان دسته‌بندی کرد که همگی ارتباط مشخصی با یکدیگر دارند.
A: قیمت نفت که تابعی وابسته به متغیرهای شرایط اقتصاد جهانی، جو روانی، ارزش سهام، برآیند قیمت مواد اولیه بالاخص فلزات پایه
(A= f(B,C,D,E) , A= B+C+(D+C+A)/4)
علت وجود متغیر A/4 در تابع A نیاز به سرمایه گذاری و هزینه استخراج و اکتشاف 25درصد در قیمت فروش نفت است.
B: شرایط اقتصاد جهانی و تغییر روند رشد اقتصادی جهانی که تابعی با متغیرهای بسیاری از جمله نرخ بهره، تورم، بیکاری، روند جهانی و تاثیر فازهای بسیاری از یکدیگر است. حجم سرمایه‌گذاری‌ها و شرایط نمودار عرضه و تقاضا، جو روانی و شرایط رکود و تورمی و... به عبارت دیگر تمامی فاکتورهای اقتصاد خرد و کلان که نهایتا برآیند‌ آنها تغییر رشد اقتصاد جهانی است که برای سال‌های 2008 برابر 3/1درصد- و برای 2009 برابر 5/1درصد- خواهد بود. این متغیر تنها با یک عدد و بدون واحد ذکر مي‌شود.
C: جو روانی که متغیری بسیار پیچیده و خود تابعی از شرایط اقتصاد جهانی و تاثیر رسانه‌ها است با احتساب ضریب n لحاظ مي‌شود.
(C=f (B , n.Media ) , C = ( B + n. (Media
D: ارزش سهام بالاخص سهام داوجونز به عنوان شاخص صنایع غرب. این متغیر خود تابعی از B و C و A و E است. ارزش این سهام با توجه به دماسنج بودن این فاکتور بر صنایع غرب ذکر می‌شود.
(D=f( B , C , A , E ) , D = ( B + C +( A + E ) / 3
E : برآیند قیمت مواد اولیه بالاخص فلزات پایه که با توجه به آن كه مواد اولیه غالب صنایع از نفت است لحاظ می‌‌شود که 31درصد‌ آن مستقیما نفت است.
E=f( A , B , C ) , E =( A/3 + B + C)
حال به محاسبه برآیند تغییرات قیمت نفت می‌پردازیم.
(A=(B+C+(D+C+A)/4
(C = ( B + n.Media
% 35 -D= (B + C +( A + E ) / 3)1
55% - (E =(A/3 + B + C
5% /1 - = B
؟=A
A=-1.5%-90%/3+A/4-105%+n.Media, 0/75A= -0/44+n.Media/0/75
با فرض صحت محاسبات ذکر شده و فرض پایه نفت 145 دلاری و عدم تاثیر فاز روانی حداکثر سقوط قیمت نفت بايد 44درصد لحاظ شود یعنی هم اکنون نفت بايد 78 دلار قیمت داشته باشد، در حالی که نزدیک به 28 دلار کمتر از رقم مورد محاسبه است. با فرض خطای 10درصد نفت بايد در یک بازده قیمتی بین 68 تا 88 دلار قرار گیرد و اما بین 18 تا 38 دلار تفاوت دارد، یعنی تنها جو روانی قیمت نفت را به طور متوسط 28 دلار کمتر نگه داشته است.این مطلب، مطلب ساده‌ای نیست که بتوان از کنار‌ آن به سادگی عبور کرد. این تغییر قیمت سایر بخش‌های اقتصادی را نیز به حرکت در خواهد آورد و رکود به کلی از بین می‌رود. فراموش نکنیم هم اکنون قیمت بیلت زیر قیمت تمام شده معامله می‌شود و با واقعی شدن قیمت فلزات، قیمت نفت باز افزایش می‌یابد.
جو روانی و یا فاکتور ترس (Fear Factor) پاشنه آشیل بازار نفت است و یا به عبارت دیگر ترمز موتور محرک اقتصاد جهانی. با فرض صحت محاسبات ذکر شده در هر زمان مخصوصی می‌توان حدود تغییرات قیمت نفت را بر مبنای شرایط واقعی به دست آورد و فاکتور ترس را محاسبه كرد. هم اکنون فاکتور ترس قیمت نفت را حداقل 28 دلار پایین‌تر قرار داده است. موید مطالب ذکر شده آخرین گزارش‌های آژانس بین‌المللی‌ انرژی است که قیمت نفت را برای چند ماه آینده بالای 100 دلار پیش‌بینی كرده است. بهتر است بازار خود را برای این شرایط آماده کند.
فراموش نکنیم فاکتور ترس غالبا از طریق رسانه‌ها تزریق شده و در این محاسبات به دلیل اهمیت‌ آن با ضریب n لحاظ شده است.