آسیب موتور خودرو با حذف خودسرانه كاتالیست كانورتور اگزوز

رسول شقاقي كارشناس خودرو با بيان اين مطلب يادآورشد: عده زيادي از مردم باتوجه به اين كه فكر مي‌كنند با برداشتن كاتاليست كانورتور شتاب اوليه خودرو افزايش مي‌يابد، اقدام به اين كار مي‌كنند. هرچند در ابتدا اين امر باعث افزايش شتاب اوليه به مقدار ناچيز و افزايش قدرت موتور از 3 تا 7 اسب بخار مي‌شود، ولي پس ازمدتي قدرت موثر موتور خودرو از حالت نرمال اوليه خود نيز كمتر مي‌شود و در نتيجه اين كار نتيجه كاملا برعكس مي‌دهد.
وي در تشريح دليل وقوع چنين امري توضيح داد: كاتاليست كانورتور خودرو داراي يك سنسور اكسيژن است كه هواي لازم براي احتراق در موتور را از طريق ارتباط با ECU (مغز هوشمند) كنترل مي‌كند و در واقع تنظيم كننده مكش هواست و با تنظيم اين ميزان هوا احتراق سوخت خودرو نيز متناسب با وضعيتي كه دور موتور دارد، تنظيم مي‌شود.
به گفته اين فعال صنعتي ممكن است وقتي اين كاتاليست برداشته و سنسور از دور خارج شود، سيستم تنظيم هواي ورودي به موتور به هم خورده و سوخت متناسب با دور موتور خودرو نسوزد و احتراق به صورت ناقص انجام شود؛ بنابراين علاوه براين كه آلايندگي موتور بالا مي‌رود، به دليل احتراق ناقصي كه انجام مي‌شود، قطعات موتور نيز دچار فرسايش مي‌شوند.
وي در پاسخ به اين سوال كه كدام يك از خودروهاي داخلي با برداشتن كاتاليست كانورتور آسيب بيشتري مي‌بينند؟ اظهار كرد: اين كار براي عمده خودروهاي ساخت داخل مضرر است، مگر اين كه خودرو به صورت مرتب به مراكز تنظيم موتور مراجعه كند كه اين كار نيز در كمتر مواقعي رخ مي‌دهد.
شقاقي تاكيد كرد: درحال حاضر برخي خودروهاي روز اروپا به دليل اين كه داراي سيستم بسيار پيشرفته‌ هستند، وقتي كاتاليست كانورتور از خودرو خارج مي‌شود، پس از استارت، سنسور اكسيژن به ECU پيغام خطا مي‌دهد. متاسفانه فروشندگان اگزوز در ايران اولين توصيه‌اي كه به مشتريان‌شان مي‌كنند، برداشتن كاتاليست كانورتور براي افزايش قدرت موتور است كه البته اين كار در تعميرگاه‌هاي مجاز خودروسازي انجام نمي‌شود.
وي خاطرنشان كرد: با برداشتن اين كاتاليست كانورتور ضمن احتراق ناقصي كه در موتور به وجود مي‌آورد، گازهاي سمي نيز از اگزوز خودرو بدون هيچ فيلتري خارج شده كه اين امر آثار بسيار زيان‌باري براي محيط زيست دارد. اين كارشناس خودرو با انتقاد از اين كه سازمان حفاظت محيط زيست هيچ دستورالعمل جدي براي جلوگيري از اين كار ندارد، تاكيد كرد: در سال‌هاي گذشته در برخي كشورهاي اروپايي، به وسيله دستگاهي، خروجي اگزوز خودروهايي كه پشت چراغ قرمز مي‌ايستادند بررسي مي‌شد كه اگر ميزان گازهاي آلاينده آن‌ها خارج از حد استاندارد بود، آن خودرو جريمه مي‌شد و اين درحالي است كه حتي تست خروجي اگزوز براي تعيين آلايندگي آن در مراكز معاينه فني ما جدي گرفته نمي‌شود. او در پايان گفت: بايد با اگزوزسازان متخلف در اين زمينه برخورد و براي كاتاليست خودروها فرهنگ‌سازي شود؛ ضمن اين كه نبايد نقش پليس و سازمان محيط زيست را دور از نظر داشت.
كاتاليست كانورتور (CAT) قطعه‌اي است كه در مسير گازهاي خروجي اگزوز قرار مي‌گيرد و پس از رسيدن به دماي بالا باعث شكسته شدن تركيبات گازهاي خروجي شده و گازهاي سمي و آلوده كننده محيط زيست را كاهش مي‌دهد. اين قطعه اسفنجي شكل به دليل اين‌كه در مسير گازهاي خروجي مانع ايجاد مي‌كند، تا حد كمي موجب كاهش قدرت موتور مي‌شود.
عمر اين قطعه پس از مدتي پايان يافته و منافذ اسفنجي آن بسته مي‌شود و در نتيجه در كار موتور اختلال ايجاد مي‌كند كه بايد به موقع تعويض شود. همچنين اگر بنزين سرب‌دار در اين خودروها مصرف شود، به سرعت در منافذ اسفنج رسوب كرده و مسير گازهاي خروجي مسدود و در نتيجه خودرو متوقف مي‌شود.
استفاده از اين قطعه از نظر سازمان محيط زيست اجباري شده و تمامي خودروهاي ساخت داخل از نيمه دوم سال 1381 به اين قطعه مجهز شده‌اند.