مقایسه روابط تجاری ایران و تركیه با قاره آفریقا 600میلیون دلار در برابر 8/12میلیارد دلار
حقيقت اين است كه ظرف چند روز گذشته بارها به سايتهاي مرتبط داخلي و خارجي سر زديم، اما از اين مبادلات آنچه ميجستيم و ميخواستيم دستگيرمان نشد؛ سهل است كه سرگردان هم شديم. فهرست بلند بالايي از اعزام هياتهاي تجاري به كشورهاي آفريقايي در دست داريم كه اغلب فقط شرح سفر و گزارش انعقاد قراردادهاي صوري است. به عنوان مثال طي سال جاري چند هيات تجاري از طرف اتاقهاي بازرگاني كشور و سازمانهاي دولتي به قاره آفريقا اعزام شده اما هيچ گاه ندانستهايم كه ماحصل آن چه بوده است.
رسم اين است كه بعد از بازگشت هياتهاي مذكور خبري منتشر ميشود، وصف بازديد از صنايع كشور فرضي را ميخوانيم و قضايا به همين جا ختم ميشود.
ذكر عبارتها و گزارههاي كلي، وجه مشترك اظهارات برگشتگان از سفرهاي تجاري است. بد نيست به عنوان نمونه، به يكي از اين اظهارات اشارهاي داشته باشيم:
«ساحل عاج داراي اقتصاد آزاد و اولين توليدكننده كاكائو و سومين توليدكننده قهوه در دنيا به شمار ميرود. در حال حاضر زمينه بازسازي و تقويت زيرساختهاي اين كشور فراهم شده است و تجار ايراني ميتوانند از اين فرصت براي توسعه روابط با ساحل عاج به خوبي استفاده كنند.»
همچنين مستشار سفارت سيرالئون نيز اظهار كرد: سيرالئون كشور كوچكي است كه يكي از ثروتمندترين و در عين حال فقيرترين كشورهاي جهان به حساب ميآيد.
وي خاطرنشان كرد: گرچه معادن غني نظير طلا و الماس در اين كشور وجود دارد، ولي از نظر دانش فني در فقر به سر ميبرد.
وي تصريح كرد: ايران داراي دانش فني بسيار خوبي است و دو كشور ميتوانند در زمينه استخراج معادن روابط مفيد و ثمربخشي داشته باشند.
اينگونه اظهارات را كه عبارت از همان گزارههاي كلي است، بارها درباره بسياري ديگر از كشورها شنيدهايم، اما نتيجه چه بوده است؟ در اين چند سال كه نگاه به شرق و آفريقا با جديت دنبال شده، آيا تحولي در تجارت خارجي كشور به وجود آمده است. اگر آمار دقيق منتشر شود، امكان قضاوت داريم، اگر نه، دست ما كوتاه و خرما بر نخيل است.گفته ميشود كه سهم صادرات كالاهاي ايراني به آفريقا نسبت به كل صادرات ايران به جهان 13/2درصد است كه خود حديث مفصل بخوانيد از اين مجمل.
و اما تركيه:
آمار رسمي نشان ميدهد كه حجم روابط تجاري تركيه با كشورهاي آفريقايي در سال 2007 به 8/12ميليارد دلار رسيده است.
مقامات تجاري تركيه در چشمانداز سال 2010 مبادلات 30ميليارد دلار را با قاره سياه برنامهريزي كردهاند و .... اما ارزش مبادلات تجاري ايران و آفريقا در حدود 600ميليون دلار برآورد شده كه مقايسه آن با آمار تجارت تركيه و آفريقا نشانگر راههاي نرفته و فرصتهاي از دست رفتهاي است كه بايد به گونهاي استراتژيك به آن بنگريم.